یک کارشناس مسائل اقتصادی عنوان کرد:آب یک سرمایه اقتصادی است، نه کالای مصرفی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ههوال شنو به نقل از «اروم نیوز»، آب فقط یک نیاز روزمره نیست؛ آب، پایه زندگی، کشاورزی، دامپروری، صنعت، محیطزیست و ماندگاری یک جامعه است.
در سالهای اخیر، کاهش منابع آبی و تغییرات اقلیمی، مسئله آب را به یکی از مهمترین چالشهای پیش روی بسیاری از مناطق کشور تبدیل کرده است؛ چالشی که آذربایجانغربی نیز از آن در امان نمانده است.
در چنین شرایطی، صرفهجویی در مصرف آب دیگر یک توصیه اخلاقی یا رفتاری ساده نیست، بلکه ضرورتی اقتصادی و اجتماعی است. برای بررسی ابعاد مختلف این مسئله، با «علی علیزاده دارابی» کارشناس مسائل اقتصادی درباره اهمیت آب، پیامدهای اقتصادی کمآبی، نقش مردم و مسئولان و راهکارهای اصلاح الگوی مصرف گفتگو کردهایم.
اروم نیوز: آب چرا باید یک مسئله اقتصادی تلقی شود؟
علیزاده دارابی: وقتی درباره آب صحبت میکنیم، نباید آن را فقط از منظر محیطزیست یا تأمین آب شرب ببینیم. آب یکی از مهمترین نهادههای تولید است. کشاورزی بدون آب امکانپذیر نیست، دامپروری به آب نیاز دارد، بسیاری از فعالیتهای صنعتی وابسته به منابع آبی هستند و حتی فعالیتهای خدماتی و زندگی شهری نیز بدون دسترسی پایدار به آب امکان ادامه ندارند.
بنابراین هرگاه منابع آب کاهش پیدا میکند، آثار آن مستقیماً وارد اقتصاد میشود. کاهش تولید، افزایش هزینهها، کاهش درآمد کشاورزان، فشار بر اشتغال و در نهایت افزایش هزینه زندگی مردم، بخشی از پیامدهای اقتصادی بحران آب است.
اگر امروز برای مدیریت منابع آب تصمیم نگیریم، در آینده مجبور خواهیم شد هزینه بسیار بیشتری برای جبران خسارتهای ایجادشده پرداخت کنیم. اقتصاد به ما میگوید پیشگیری معمولاً بسیار کمهزینهتر از جبران خسارت است.
اروم نیوز: آیا میتوان گفت بحران آب مستقیماً با معیشت مردم ارتباط دارد؟
علیزاده دارابی: قطعاً. تصور کنید یک کشاورز با کاهش منابع آب مواجه شود. نخستین اتفاق، کاهش سطح زیرکشت یا کاهش تولید است. وقتی تولید کاهش پیدا میکند، درآمد کشاورز کم میشود. این مسئله میتواند بر کارگران بخش کشاورزی، حملونقل، صنایع تبدیلی، بازار و حتی درآمدهای محلی نیز اثر بگذارد.
در واقع آب در اقتصاد یک زنجیره ایجاد میکند. کمبود آن فقط یک حلقه را تحت تأثیر قرار نمیدهد، بلکه میتواند کل زنجیره تولید و معیشت را دچار مشکل کند.
به همین دلیل است که باید آب را یک سرمایه عمومی و یک دارایی راهبردی بدانیم، نه منبعی که تصور کنیم همیشه و بدون محدودیت در اختیار ما خواهد بود.
اروم نیوز: در آذربایجانغربی، اهمیت مدیریت مصرف آب بیشتر در چه بخشهایی دیده میشود؟
علیزاده دارابی: آذربایجانغربی ظرفیتهای مهمی در حوزه کشاورزی و دامپروری دارد و طبیعتاً بخش قابل توجهی از اقتصاد برخی مناطق استان با آب گره خورده است. از طرف دیگر، آب شرب شهرها و روستاها، منابع زیرزمینی، رودخانهها و تالابها نیز نیازمند حفاظت هستند.
بنابراین نمیتوان مسئله آب را فقط از زاویه مصرف خانگی بررسی کرد. باید یک نگاه جامع وجود داشته باشد که در آن مصرف شهری، کشاورزی، صنعتی و زیستمحیطی همزمان دیده شود.
هرگونه برنامهریزی برای آینده استان باید یک سؤال اساسی را پاسخ دهد: با منابع آبی که در اختیار داریم، چه میزان و چه نوع فعالیت اقتصادی امکان تداوم دارد؟
این سؤال بسیار مهم است؛ زیرا اگر فعالیت اقتصادی متناسب با ظرفیت آبی منطقه تعریف نشود، در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد.
این سؤال بسیار مهم است؛ زیرا اگر فعالیت اقتصادی متناسب با ظرفیت آبی منطقه تعریف نشود، در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد.
اروم نیوز: برخی معتقدند صرفهجویی مردم به تنهایی نمیتواند مشکل آب را حل کند. نظر شما چیست؟
علیزاده دارابی: این حرف تا حدی درست است. مردم یکی از اضلاع مدیریت مصرف هستند، اما تمام مسئله نیستند.
اگر یک شهروند در خانه مصرف آب خود را کاهش دهد، اقدام ارزشمندی انجام داده است؛ اما همزمان باید در شبکه توزیع، کشاورزی، صنعت و مدیریت منابع نیز اصلاحات جدی صورت گیرد.
نباید مسئولیت مدیریت آب را فقط بر دوش مردم گذاشت. دولت، دستگاههای اجرایی، شهرداریها، شرکتهای آب و فاضلاب، بخش کشاورزی، صنایع و خود مردم، همگی در این موضوع مسئولیت دارند.
از طرف دیگر، این مسئله نباید باعث شود مردم تصور کنند رفتار آنها بیاهمیت است. مجموعه رفتارهای کوچک میلیونها نفر میتواند اثر بسیار بزرگی ایجاد کند.
اروم نیوز: به نظر شما مهمترین مشکل در فرهنگ مصرف آب چیست؟
علیزاده دارابی: یکی از مشکلات این است که آب در ذهن بسیاری از مردم همچنان یک کالای فراوان و تقریباً بدون محدودیت تلقی میشود. وقتی فرد هزینه واقعی یک منبع را احساس نکند، معمولاً انگیزه کمتری برای کاهش مصرف دارد.
البته منظور من این نیست که صرفاً با افزایش قیمت آب میتوان مسئله را حل کرد. این موضوع باید بسیار دقیق و عادلانه بررسی شود؛ زیرا آب یک نیاز اساسی است و سیاستگذاری قیمتی نباید به اقشار کمدرآمد فشار وارد کند.
در کنار سیاستهای اقتصادی، باید فرهنگسازی، آموزش، اطلاعرسانی و ایجاد ابزارهای اندازهگیری و کنترل مصرف نیز جدی گرفته شود.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید